اۉزبېک تیلی بیتیرووچیلری و کېله‌جک

افغانستان ‌نینگ بیر نېچه‌ بیلیم یورتلریده اۉزبېک تیلی و ادبیاتی بۉلیملری موجود. هر ییلی اۉنلب یاشلر اوشبو ساحه‌نی اۉقیب، بیتیریب، اۉزبېک تیلی متخصصلری صفتیده تقدیم اېتیلماقده. لېکن بیتیرووچیلر ایشسیزلیک معماسی بیلن یوزلشماقده. دولت اداره‌لریده اۉزبېک تیلینی بیتیرگنلر اوچون مخصوص ایش ا‌ۉرینلری یره‌تیب بېریلگنیچه یۉق.

جوزجان یونیورسیتیسی‌نینگ اجتماعي بیلیملر فاکولته‌سی همده‌ تعلیم و تربیه‌ فاکولته‌سیده اۉزبېک تیلی و ادبیاتی بۉلیملری بار. تعلیم و تربیه‌ فاکولته‌سی اۉزبېک تیلیده اۉقیتووچیلر تیارله‌سه، اجتماعي بیلیملر فاکولته‌سی یاشلرنی اوشبو ساحه‌ متخصص کادرلری صفتیده تربیه‌له‌ماقده.

اجتماعي بیلیملر فاکولته‌سی رئیسی، اۉزبېک تیلشناسی نورالله آلتای اۉزبېک تیلی و ادبیاتی بیتیرووچیلری‌نینگ بیتیروو مراسمیده صحبت قیلرکن، یاشلرگه ینگی مسوولیتلرنی اوقتیردی. «تیلنی، ادبیاتنی رواجلنتیریش سیز‌نینگ وظیفه‌نگیز»، دېدی استاذ

«بوگون سیز بیلیم یورتینی بیتیردینگیز، اۉزینگیزنی اۉقیش و اۉرگنیشدن فارغ بۉلدیم دېب اۉیله‌منگیز، چونکه‌ سیز‌نینگ اساسي مسوولیتینگیز بوگوندن باشلنه‌دی. یېلکنگیزگه تیلنی ملتینگیزگه یېتکزیش کبی  بویوک مسوولیت آرتیله‌دی»،- دېیدی تیلشناس.

جناب آلتای حکومت اۉزبېک تیلی و ادبیاتی کادرلریگه ایش ا‌ۉرینلری یره‌تیب بېرمه‌گنیدن شکایت قیلدی. محلي حکومت نېگه‌ بونگه بې‌فرق دېیه سۉردی ولایت حاکمیدن.

«معارف مکتبلریگه بارسنگیز، اۉزبېک تیلینی اۉقیمه‌گن و اۉزبېک تیلینی توشونمه‌یدیگنلرگه اوشبو تیلنی اۉرگتیش وظیفه‌سی بېریلگن.  حاضر یېترلی کادرلریمیز بار، نېگه‌ شونگه اعتبار بېریلمه‌یه‌پتی، متخصصلر ایشگه آلینمه‌یه‌پتی، بو جوده‌ اچینرلی احوال. مادامی‌که‌ شو یورتدن اېکنمیز، مادامی‌که‌ قانون حق-حقوقیمیزنی تن آلگن اېکن، نېگه‌ کتّه‌لریمیز بو نرسه‌گه توجه قیلمه‌یدی؟» - دېیدی جوزجان یونیورسیتیسی‌نینگ اجتماعي بیلیملر فاکولته‌سی رهبری.

شکایتلرنی تینگله‌گن جوزجان حاکمی مولوی لطف الله عزیزي استاذلرنی همکارلیککه چقیردی. «معماگه دایمي یېچیم تاپیش اوچون میکانیزملر ایشلب چیقیلیشی کېره‌ک»، دېدی حاکم.

«یقیندن گپلشیب، قرار قبول قیلیشیمیز کېره‌ک. سیز ایتیب و بیز اېشیتیب کېتگنیمیز بیلن هېچ نرسه‌ اۉزگرمه‌یدی، عملگه آشیریش کېره‌ک. عملگه آشیریشگه مېن تیارمن»، - دېیدی جوزجان حاکمی لطف الله عزیزي.

بیتیرووچیلر اۉزبېک تیلینی باشقه‌لرگه اۉرگتیش، اونی حمایه‌ قیلیش بۉییچه‌ وعده‌ بېرماقده.

«بیز بیتیرووچیلر‌نینگ یېلکه‌میزگه نهایت مهم‌ مسوولیت یوکلنماقده، شو‌نینگ اوچون حرکتلریمیز تۉختاووسیز بۉلیشی کېره‌ک. اۉزبېک تیلی‌نینگ ترقیاتی اوچون دایم اۉیلشیمیز ضرور. اۉتگن تۉرت ییل آقیمیده استاذلریمیز‌نینگ بیلیم-کۉنیکمه‌لریدن فایده‌لنگن کیشیلر صفتیده، کېله‌جکده بو تیل خدمتیده بۉلیب، اونی ترقي اېتتیریش، بلند چۉقّیلر یېتیشتیریشنی اۉزیمیز‌نینگ وظیفه‌میز دېب بیله‌میز»، - دېیدی یوسف سلام اۉغلی، بیتیرووچی.

بو ییلی جوزجان بیلیم یورتی‌نینگ اجتماعي بیلیم فاکولته‌سی، اۉزبېک تیلی و ادبیاتی بۉلیمینی بیتیرگن یاشلر سانی ۳۵ کیشینی تشکیل اېته‌دی. ۱۳ نفری قیزلر، قالگن ۲۲ ته‌سی ییگیتلر. تعلیم و تربیه‌ فاکولته‌سی‌نینگ اۉزبېک تیلی و ادبیاتی بۉلیمینی بیتیرگنلر سانی ۲۹ کیشیدن عبارت بۉلیب، اولر‌نینگ ۹ ته‌سی قیز.

افغانستان‌نینگ بلخ، جوزجان، بغلان، تخار، سرپل و فاریاب ولایتلری عالي تحصیل مؤسسه‌لریده اۉزبېک تیلی و ادبیاتی بۉلیملری فعالیت یوریتماقده.



شو موضوعده

نوایی اثرلری تبدیلی معمالری

شونده‌ی اېکن، نوایی اېنگ مهم‌ دېب بیلگن، دایما دقّت مرکزیده توتگن بیرلمچی سببنی قنده‌ی چېتلب اۉتیش ممکن؟! اصلیده نوایی‌شناسلیکدن کۉزلنگن مقصد - نوایی‌نی انگلش اېمس می؟ نوایی‌نی انگلش اېسه او مهم‌ سنه‌گن عینِ سبب آرقه‌لی متن ایچیگه کیریشنی تقاضا قیلمسمیدی؟

اۉزبېک تیلی اۉلمه‌یدی

تیلگه تعریف بېریلگنده، اونگه نسبتاً «ملت روحی»، «ملت کۉزگوسی» کبی تشبیه‌لر کېلتیریله‌دی. یازووچی اولوغبېک همدم «تیل – ملت‌نینگ معنوي پاسپورتی» دېیه تعریف بېریبدی. حقیقتاً هم، تیلده ملت روحی یشه‌یدی، ملت حیاتیده یوز بېره‌یاتگن اۉزگریشلر تیلده خودّی کۉزگودېک عکس اېتیب توره‌دی. اولوغ باباکلانیمیز عبدالله اولاني ایتگنیدېک: «ملي تیلنی یۉقاتمک ملت‌نینگ روحینی یۉقاتمک دور». شو‌نینگ اوچون هم ملي تیل هر قنده‌ی دولت‌نینگ رمزلریدن بیری حسابلنیب، تیل‌نینگ تکاملی، رواجی دولت حمایه‌سیده بۉله‌دی.

«حاضرگی اۉزبېک تیلی» کتابیگه تنقیدي قره‌ش (۲)

مقاله نینگ آلدینگی قسملریده کتاب نینگ فۉنیتیکه، مۉرفیمیکه و سۉز یسه‌لیشی قسملری حقیده فکر بیلدیرگن اېدیک. اېندی اېسه کتاب نینگ اساسي بۉلیملریدن حسابلنگن «سۉز تورکوملری» بۉلیمینی کۉزدن کېچیریب، هر بیر تورکومده‌گی مؤلف تامانیدن یۉل قۉییلگن علمي خطالرنی کۉرستیب بېریشگه حرکت قیله‌میز.