افغانستان اۉزبېک ادبي تیلی معمالری
سهشنبه ۱۹ جوزا
-
-
تیل و ادبیات
-
سهشنبه ۱۹ جوزا
اۉزبېکستان اۉزبېک ادبي تیلیدهگی ایریم قۉپال سۉزلرنینگ فهرستی
ابدیاً - (ابدي صورتده، اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۱ جلد، ۲ بېت) بو سۉز «ابد» سۉزیدن خطا شکلده یسلگن. اصلیده «ابداً» شکلیده قۉللش کېرهک.
ابزل - (آت۔اولاونی مینیش یا که ارابهگه قۉشیش اوچون ضرور بۉلهدیگن اسبابلر مجموعی. اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی ۱۔جلد، ۴ بېت). بو سۉز اصلیده فارسچه ابزار یا که افزار سۉزینینگ بوزیلگن شکلی.
ارزنده - (۱. آرزو قیلیب یېتیشگن یالغیز اۉغیل یاکه قیز. ۲. اېنگ سېویکلی، اېرکه اۉغیل یا که قیز، اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۵ جلدلیک، ۱۔جلد، ۷۳۔بېت). «فرهنگ برزک سخن»ده اېسه بو سۉز قوییدهگی معناگه اېگه: ۱. باارزش، مهم: این کتاب برای من بسیار ارزنده است. ۲. محترم، باشخصیت، مورد احترام. کۉرینیب توریبدی که، بو سۉز اۉزبېک تیلیدهگی معناسی منبع تیلیدهگیدن کتّه فرقی بار. بیز اېسه بوندهی بیر سۉزنی اۉز تیلیمیزگه کیریتیشگه احتیاجیمیز یۉق. چونکه عرب تیلیدن کیرگن محترم، حرمتلی، مهم کبی سۉزلریمیز بار. بوندن تشقری، بو سۉزنینگ اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتیدهگی معناسی هم اۉز تیلیمیزده «اېرکه»، «اېرکه تای» کبی سۉزلر بیلن افاده بۉلهدی. پس، بوندهی بیر سۉزنی قرض آلیشگه قندهی احتیاج بار؟
ارزنده۔کرامنده - (جوده هم ارزنده، اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۵ جلدلیک، ۱۔جلد، ۷۳۔بېت). بو سۉز اېسه اوندن هم مضحکراق دیر.
ازبرایِ - (اوچون سببلی. تأکید، کوچهیتیریش بیلدیرهدیگن کۉمکچی). مادام که، بوندهی بیر معنانینگ افادهسی اوچون اۉز تیلیمیزده «اوچون»، «سببلی» کبی سۉزلریمیز بار اېکن، مطلق فارسچه ترکیبنی آلیشگه قندهی مجبوریتیمیز بار؟
استایدل (از+ته+ـِ+دل) - بو سۉز اوچته فارسچه سۉزدن ترکیب تاپگن بیریکمه دیر. مادام که بو سۉز افاده قیلهدیگن معنانی اۉز تیلیمیزدهگی «یورهکدن»، «چین یورهکدن» یا عرب تیلیدن کیرگن «قلباً» سۉزلری بار بۉله توریب بوندهی قۉپال و دغل ترکیبنی آلیشگه قندهی احتیاج بار؟
آوقت (بو سۉز عربچه «اقوات» سۉزینینگ بوزیلگن شکلی بۉلیب، بیرلیگی «قوت» سۉزی دیر). بو بوزیلگن شکلنی بیز قۉللشگه مجبورمیز می؟ اۉرنیده «غذا»، «طعام»، «یېمک» سۉزلرینی قۉللش ممکن۔کو!..
اوّلم بار - اول هم بار. همهدن آلدین، بیرینچیدن، بیرینچی بۉلیب.
اهیل (عر. اۉز ارا جوده تاتوو مناسبتلی، ایناق۔اتفاق، اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۵ جلدلیک، ۱ جلد، ۱۰۷۔بېت) بو سۉز بلکه «اهل» سۉزینینگ بوزیلگن شکلی دیر. چونکه فارس تیلی ایضاحلی لغتلریده بوندهی بیر سۉزنی تاپه آلمهدیک.
ایام - یوم سۉزینینگ کۉپلیگی. (۱. کون؛ کونلر: بوگون هر بیریمیز اوچون قوتلوغ ایام. ۲. بیرهم کونی؛ بیرهم کونلری: ایاملری (ایامینگیز) مبارک!، اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۵ جلدلیک، ۱ جلد، ۲۹ بېت). بو سۉزنی اینیقسه ۲۔معناسیده قۉللش مضحک اېمس می؟
ایزّه - (اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی بو سۉزنی اویهلیش، خجالت حسی دېب، ایضاحلهگن). اصلیده بو سۉز «فرهنگ بزرگ سخن»ده اِیذا شکلیده بېریلیب، عذاب، اذیت، دېب معنا قیلینگن.
ایستره - بو سۉز فارسچه «ستاره» سۉزینینگ بوزیلگن شکلی بۉلیشی ممکن. (ایسترهسی ایسّیق)
آرامگاه - بو سۉز فارس تیلیدا «قبر»، «گۉر» معناسیده ایشلهتیلهدی. اۉزبېک تیلینینگ یضاحلی لغتیده اېسه بو سۉز دم آلیش جایی، دېب ایضاحلنگن. بو سۉزنینگ اۉرنیده اوندن کۉره «استراحتگاه» سۉزینی ایشلهتیش معقولراق.
آموز (آموختن - اۉرگنماق فعلیدن) - بو قۉشیمچه اۉزبېک تیلیده ۔آمېز (آمیختن - قۉشماق فعلیدن) قۉشیمچهسی بیلن خطا شکلده قبول بۉلگن. معجزه آموز؟! - معجزهآمېز، حیرت آموز؟! - حیرتآمېز کبی.
باز اوستیگه - (بونینگ اوستیگه، اوستیگه اوستک. باز اوستیگه قورووچیلر دریانی تۉسیشگه کیریشدیلر. اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۵ جلدلیک، ۱۔جلد، ۱۶۸۔بېت). باز سۉزی فارسچه بۉلیب، «ینه»، «تغین» معناسینی بیلدیرهدی. اۉزیمیزده بو سۉزنینگ افادهسی بار اېکن، بیرینچیدن، «باز» سۉزینی آلیشنینگ نیمه کېرهگی بار؟ بونینگ اوستیگه «اوست» سۉزینی او بیلن ترکیب قیلیب «باز اوستیگه»نی یسشگه حاجت بار میکین؟ اۉزیمیزده اوستیگه اوستک، بونینگ اوستیگه، تغین کبی چیرایلی ترکیب و سۉزلریمیز بۉله توریب، بوندهی قۉپال و دغل ترکیبنی یسش تیلگه جفا اېمس میکین؟
بای وچّه - بای بچه، باینینگ اۉغلی. بو سۉزنی آلیش کېرهک بۉلسه، بای وچّه شکلی اېمس، منبعدهگی شکلی بیز اوچون معقول.
بچکنه - بو فارسچه «بچگانه» سۉزینینگ بوزیلگن شکلی، بالهلرگه خاص، بالهلرگه مۉجللنگن، بالهلر اوچون معناسینی بیلدیرهدی. بو سۉزگه یوکلنگن معنانی «بالهلر اوچون»، «طفلانه« سۉزلری بیلن افادهلش ممکن.
بچکنه باز - بچکنه قیلیغ، خط و حرکتی یخشی کۉرهدیگن، میدهکش.
بچکنه بازلیک - یاشی اولوغلرگه نامناسب، یرهشمهگن؛ بچکنه خط۔حرکت قیلماق.
بچکنهدۉز - بالهلر کییملرینی تیکووچی.
بچکنهگرچیلیک - عین. بچکنهلیک.
بچکنهلیک - بچکنه خطِ۔حرکتلرگه عادتلنگنلیک، یېنگیللیک.
بچکنهلرچه - خودّی یاش بالهلردېک، یاشی کتّهلرگه نامناسب بۉلگن، یېنگیللیک بیلن.
بچکنهلشماق - کتّهلرگه، یاشی اولوغ کیشیلرگه نامناسب خطِ۔حرکت قیلماق. «بچکنه و اوندن یسلگن سۉزلر معناسی اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتینینگ ۱۔جلدیدن آلیندی. کۉرینیب تورگندېک، «بچکنه»دن باشلب اوندن یسلگن برچه سۉزلر مطلق کولگیلی دیر. بو و بونگه اۉخشهگن سۉزلرنی بیز اۉز تیلیمیزگه سۉز بایلیگی صفتیده آلیشدن نیمه فایده کۉررمیز؟!
بحضور - خاطر جمع حالده، اۉنغهیسیزلیک سېزمسدن، تشویشدن خالی حالده، شاشیلمسدن.
بخشیده؛ بخشیده قیلماق - بغیشلهماق، عطا قیلماق، هدیه قیلماق.
بدکرده - ۱. عین. بدکردار. ۲. یمان آتلیق، یمان نام چیقرگن. بدکرده آدم.
بدکیر - گۉیا بدکاردن یا که بدکرداردن آلینگن. یمان. قبیح، رذیل معناسیده.
بدولت - دولتلی، دولتی بار؛ بای.
برار - (بر+آر - مېوه آور) ایشنینگ اۉنگیدن کېلیشی، رواجی؛ رواج. برار تاپماق. براریدن کېلماق. قیزیغی شونده که بو سۉز حاضر فارس یا که تاجک تیلیده هم شو معناده قۉللنمهیدی. شوندهی اېکن، بیز بو سۉزنی قۉللشده نیمه مجبوریتیمیز بار؟!
برالله (عربچه برملا سۉزینینگ بوزیلگن شکلی) - انیق، روشن، یقال.
براوج - اوجلی، اوج آلگن، رواجلنگن، کوچهیگن، یوکسک درجهده. غۉزهلر بیر تېکیس براوج رواجلنیب، قییغاس گللهماقده.
بردار - قۉلده کۉترووچی؛ یوقاری توتیب تورووچی؛ بۉیسونووچی؛ بجرووچی: ساعت تۉقّیزلرگه باریب، اۉتّیز چاغلی آدم فرمانگه بردار(؟!) بۉلیب، اۉت اۉچیریش کماندهسینینگ صفیگه اۉخشب، چایخانه آلدیده صولت تۉکیب توریشدی.
بردار۔بردار قیلماق - کۉتر۔کۉتر قیلماق، کۉتریب آلقیشلهماق. اۉز تیلیمیزده «کۉتر۔کۉتر قیلماق» عینِ شونی معنانی افاده قیلر اېکن، «بردار۔بردار قیلماق»قه نې حاجت بار؟
برگ رېزان - خزان رېزگی دور؛ کوز.
برواج (به ... رواج) - رواجلنگن، اوج آلگن؛ اۉنگیدن کېلگن؟؟؟!!!
بروسته - بربسته گودهلی، کېنگ یغرینلی. ۲. تیک قامتلی، کېلیشگن، کۉرکم. بروسته قیز؟؟؟!!!
بروقت - مۉجللنگن وقتدن، عادتدهگی وقتدن ایلگری؛ اېرته بیلن، وقتلی؟؟؟!!!
بره ور - برابر - اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتیده بو سۉزنینگ ایکله وریانتی هم آلینگن. آلیش کېرهک بۉلسه، بیز اوچون منبع شکلینی (برابر) آلیش معقول.
بعداز - («دن» قۉشیمچهسیگه تېنگ سۉز؛ آلد قۉشیمچه. کېین، سۉنگ، سۉنگره: اوّلنینگ عکسی: اوّل سلام، بعداز کلام. - اول سلام، کېین کلام). بیرینچیدن بو مرکب سۉزنی آلد قۉشیمچه دېیش خطا. ایکّینچیدن بوندهی بیر سۉزگه تیلیمیز محتاج میکن؟!
بقالخانه - بقال دکانی، بقاللیک. بوندهی بیر شکلنی آلیش کېرهک می؟!
بقدر حال - امکانیتیگه یرهشه، حالی، قوربی یېتگنچه، قۉلدن کېلگنچه. بو سۉز اوچون ایضاحلردن هر بیرینی آلیش فارسي ترکیبلی بیریکمهدن کۉره یخشیراق.
بقوت - کوچلی، کوچگه تۉله، یخشی جسماني کوچگه اېگه.
بناکار - مهندس، قورووچی. بو سۉزنینگ اۉرنیگه هم ایضاح اوچون بېریلگن سۉزلرنی آلیش معقول.
بناکارلیک - مهندسلیک، قورووچیلیک. یوقاریدهگی فکرگه قرهنگ.
به حق - خدا اوچون، خدا یۉلیده (جان تسلیم قیلیش). بولتور جان به حق تسلیم اېتگنلر، - دېدی کمپیر خۉرسینیب. ینه فارسی ترکیب. بوندن کۉره حققه دېسه منطقلی راق اېمس میکن؟
به فورجه - خاطرجمعلیک بیلن، خاطرجمع حالده؛ شاشیلمسدن، بې ملال. بو سۉز بفرصت سۉزینینگ بوزیلگن شکلی بۉلیشی ممکن. چونکه بو سۉزنی کلاسیک ادبیاتیمیزده اوچرهتمهیمیز.
به مثالِ - خودّی، گۉیا، کبی، ینگلیغ، اۉخشتیش، قیاس معناسینی افادهلهیدی.
به میل خاطر - شاشیلمسدن، خاطرجمع حالده؛ بې ملال.
به ناگاه - تۉستدن، کوتیلمهگنده. کوتیلمهگن، خیالگه کېلمهیدیگن وقتده، بیردن، کوتیلمهگنده.
به هر حال - هر حالده، هر قلهی.
به هر نوع - هر قلهی، هر حالده.
به همت - همتلی: یۉلداش اکه - عقلی رسا، به غیرت، به همت ییگیت.... ن. صفروف.
بهم - (با هم) - بیرگه، بیرگهلیکده - بهم کۉرماق؛ اۉرتهده تېنگ بۉلیشیب یېماق، یا که ایچماق.
بهم جهتلیک - بیر یاقهدن باش چیقریش؛ ایناقلیک، بیرگهلیک.
بهَی - (به + هی - خوش، قنی؛ های) - نیمه گپ، قلهی؛ تینچلیک می؛ یخشی. (بلکه: بخیر؟)
بې برار - هیچ قندهی فایده کېلتیرمهیدیگن؛ تربیهسیز، یمان.
بې بُرد - بیر گپده تورمهیدیگن، وعدهسینینگ اوستیدن چیقمهیدیگن،
بې کم۔کۉست، بې کم و کۉست - بې کم و کاست. هیچ قندهی کمچیلیگی یۉق؛ مکمل، تۉله، تۉلیق.
بېخاس - بېخواست - ناگاه، تۉستدن، کوتیلمهگنده.
بېخاسدن - بیردن، توستدن، تصادفاً.
بېزارِ جان - بېزارِ جان قیلماق: جاندن تویدیرماق، جانیگه تېگماق، زېریکتیرماق.
بی سر انجام (سرانجام۔سرشته قیلینمهگن؛ سرانجام تاپمهگن؟؟؟!!!
بیتّه - بیرته
بیرورهکهیگه - به یک بارهگی ترکبیبینینگ بوزیلگن شکلی بۉلیشی ممکن.
بیلیمدان - بیلیملی
بییران (بریان) - تابیگه یېتکزیب قاوریلگن، پیشیریلگن.
پای ابزل - پاابزار - آیاق کییمی.
پزنده - لذیذ طعاملر پیشیریش صنعتینی یخشی اېگللهگن کیشی، ماهر آشپز؟؟؟!!!
پستکش - (۱. ارزیمهگن نرسهلرنینگ هم یوزیگه بارهدیگن، ارزیمس نرسهلرگه هم اۉزینی اورهدیگن، نظری پست. ۲. رذیل، یرهمس. اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۵ جلدلیک، ۳ جلد، ۳۹ بېت). پست سۉزی عینِ معنانی افاده قیلهدی. شوندهی اېکن، «کش»ی نیمه کېرهک؟!
تمدّی (عرچه تمتُّع سۉزینینگ بوزیلگن شکلی) بیرار نرسه یېب آلیب، آوقتلنیش.
جهیدری - اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتیده بو سۉز اۉزبېکچه دېب کۉرستیلگن. محلی، یېرلی ذاتگه منسوب، محلی (اوی حیوانلری و اۉسیملیکلر حقیده) معناسیده. بو سۉز احتمالاً فارسچه جای+دار+ی سۉز و قۉشیمچهلریدن حاصل بۉلگن بۉلسه، معنا جهتدن هم بیر۔بیریگه یقین تورهدی.
حاجت برار - (کیشینینگ حاجتینی چیقرووچی، کیشیگه کۉمک بېرووچی؛ جانکویر.)؟؟؟
حاجت خانه - توآلیت
خزان (کوزده سرغهییب تۉکیلهدیگن برگلر: یېنگیل شمال اۉتدی، خزان تۉکیلدی. اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۵ جلدلیک، ۴ جلد، ۸ بېت). خزان سۉزیده بوندهی بیر معنا یۉق. بو سۉز اۉزبېکچه کوز سۉزی بیلن تېنگ - فصل معناسینی بیلدیرهدی.
خزان رېز (برگ و خزانلرنی تۉکووچی: خزان رېز کوز)؟؟؟!!!
خزان رېزگی (عین. خزانرېزلیک)؟؟؟!!!
خزان رېزگیلیک (برگ، خزان تۉکیلهدیگن دور، کېچ کوز)؟؟؟!!! بو سۉزلرنی اۉزبېک ادبي تیلیگه کیریتیش حقیقتاً مضحک دیر.
خلهقیت - بو سۉز اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتیده۔ عربچه «حلق، حلقت» سۉزیدن آلینگن دېب کۉرستگن. اۉرهب آلماق، یۉلنی تۉسماق معناسیده. اصلیده بو سۉز مستقل شکلده اېمس بلکه بیریکمه شکلده معنا افاده قیلهدی. مزاحمت قیلماق، مانعلیک قیلماق معناسیده. بلکه بو سۉز خلل سۉزینینگ بوزیلگن شکلی دیر: (خلهقیت بېرمنگ - مزاحم بۉلمنگ، مزاحمت قیلمنگ) بلکه بو نسل و نسبی معلوم بۉلمهگن «خلهقیت» سۉزیدن کۉره عربچه مزاحم یا که مزاحمت سۉزی یخشیراق دیر.
خۉرنده - (آوقت ساتیب آلووچی کیشی؛ آوقتلنووچی، اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۲ جلدلیک، ۲ جلد، ۶۹۔بېت). دېمک رستورانت، هوتل کبی جایلرگه پیشیق طعام یېماق اوچون کېلگن آدم؛ مشتری.
خۉره (آوقتنی تنلهمهی کۉپ یېیدیگن، سېر آوقت. خاتینینگ خۉره بۉلسه - اوردی خدا، مالینگ خۉره بۉلسه - بېردی خدا...، اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۲ جلدلیک، ۲ جلد، ۶۹۔بېت). بو سۉز بلکه فارسچه «خورند» سۉزیدن آلینگن.
روپه ره - رو به رو سۉزینینگ بوزیلگن شکلی. قرشی. یوزمه۔یوز.
زوراوانلیک - خشونت.
زیمدن - بو سۉز عربچه «ضمناً» سۉزینینگ بوزیلگن شکلی.
سرتراش (سر+تراش) - سلمان.
سرتراشخانه - سلمانلیک.
طِلسِم - طِلِسْم سۉزینینگ بوزیلگن شکلی.
عزه - عزا سۉزینینگ بوزیلگن شکلی.
عمک وچّه - عمکبچه.
قاره داری - مخدره ماده.
قُلابکارلیک - تقلب.
کشخانه - (چاروا ماللرینی سۉییش، گۉشت۔یاغ تیارلش بیلن شغللنووچی کارخانه، اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۵ جلدلیک، ۲ جلد، ۱۵۶ بېت). بوندن کۉره «مسلخ» سۉزینی ایشلهتیش معقول.
کُشنده (یېب یۉق قیلووچی، اۉلدیرووچی: موشوک - سیچقان کشندهسی. ... مخدره مادهلر... سلامتلیک کشندهسی اېکنینی اونوتمسلیک کېرهک، اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۵ جلدلیک، ۲ جلد، ۱۵۶ بېت). بوندن کۉره اۉزبېک تیلی اوچون عربچه قاتل سۉزی جرنگلیراق.
گیاه وند - مخدره مادهگه معتاد کیشی؛ معتاد.
مِجاز - مِزاج سۉزینینگ بوزیلگن شکلی. بو سۉزنی شو بوزیلگن شکلده قۉللهشیمیزنینگ نې حاجتی بار؟!
محسی - مسحی سۉزینینگ بوزیلگن شکلی - قۉی یا که اېچکی تېریسیدن تیارلنهدیگن، اوزون قۉنجلی، پاشنهسیز، تگ چرمی یومشاق، کفش بیلن بیرگه کییلهدیگن آیاق کییمی.
مُراسه - مراضات سۉزینینگ بوزیلگن شکلی. بیر۔بیریدن راضیلیک، اۉز ارا کېلیشیش. بلکه بو سۉز اۉرنیده مدارا، مروت سۉزلرینی ایشلهتیش معقولراق دیر.
مرام (بیرار ایش، فعالیت یا که جریاننینگ معیاري اۉلچاوی؛ معیار: ایش مرامگه کېلدی. اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۵ جلدلیک، ۲ جلد، ۳۲ بېت). مرام عربچه سۉز بۉلیب، مقصد، ایستک کبی معنالرنی بیلدیرهدی. ایضاحلی لغتدهگی معنالر بیلن هیچ بیر علاقهسی یۉق. شوندهی اېکن، بیز قندهی بو سۉزنی او معنالرده قبول قیلیشیمیز ممکن؟!
مهتل - معطل سۉزینینگ بوزیلگن شکلی.
ناگران - بیران جسماني یا عقلاني کمچیلیککه اېگه کیشی؛ معیوب، معلول. اگر بو سۉزگه فارسچه دېب قرهسک، فارس تیلیده بوندهی بیر سۉز بو معناده اوچرهمهیدی.
هسّه - عصا سۉزینینگ بوزیلگن شکلی.
هَیَل: هیل اۉتمهی (اونچه وقت اۉتمهی، کۉپ وقت اۉتمهی) اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتیده اۉزبېکچه سۉز دېب کۉرستیلگن. بو سۉزنینگ اۉزبېکچه اېکنیگه ایشانچلی دلیل کۉرستیش قیین. بیزنینگ فکریمیزده بو سۉز «خیال» سۉزینینگ بوزیلگن شکلی بۉلیشی ممکن. چونکه افغانستان اۉزبېک تیلی شېوهلریده «خیال اۉتمهی» بیریکمهسی شو معناده ایشلهتیلهدی.
پیشنهاد
بو و بونگه اۉخشهگن اۉیلهمهی۔نېتمهی اۉزبېک ادبي تیلیگه قبول قیلینگن سۉزلر اۉزبېک ادبي تیلی سۉز بایلیگینینگ یوزده ییگیرمهسینی تشکیل قیلهدی. حال بو که، اۉزبېک تیلی او قدر هم بېچاره تیل اېمس که تۉغری کېلگن سۉزنی قبول قیله بېرسه. چونکه اۉزبېک تیلی فارس تیلیگه اۉخشب قیسیر تیل اېمس، اۉزبېک تیلیده سۉز یسش جوده اونوملی دیر. اۉزبېک خلقی کېلین آلیشده قنچهلیک محتاط، قنچهلیک دقیق بۉلسه، سۉز قبول قیلیشده هم شونچهلیک محتاط و دقیق بۉلیشی شرط. اۉزبېک عایلهسی تا که قیزنینگ یېتّی پشتینی سوریشتیرمهسه، کېلین قیلمهگنیدېک، سۉزنینگ هم یېتّی پشتینی سوریشتیرمهی، تیلیگه قبول قیلمسلیگی ضرور. چونکه تیل هم ملتنینگ ناموسی سنهلهدی. اۉزبېک عالملری شو بوگوناق بو خطا یۉلدن قیتسهلر کېچ و فایدهسیز اېمس. بلکه بو بیلن دریانینگ ایکّی قیرغاغیدهگی یگانه خلقنینگ تیلینی حضرت نوایی تعبیری بیلن ایتگنده «یک قلم» قیلگن بۉلورلر.
فایدهلنیلگن ادبیاتلر
۱. اکابِروف س. ف.، علی قولوف ت. ع. و باشقهلر (۱۹۸۱)، اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، «روس تیلی» نشراتی، ماسکو. ۲ جلدلیک.
۲. انوری حسن، (۱۳۸۲)، فرهنگ برگ سخن، ۸ جلدی، انتشارات «سخن»، تهران.
۳. بابر، ظهیرالدین محمد (۲۰۰۶)، بابرنامه، شرق نشریاتی، تاشکېنت.
۳. بېگمتوف اې. مدولییف ا. و باشقهلر. (۲۰۰۵)، اۉزبېک تیلینینگ ایضاحلی لغتی، ۵ جلدلیک، اۉزبېکستان ملي اینسیکلاپېدیهسی دولت علمي نشریاتی، تاشکېنت.
۴. رحمتالله ش. (۲۰۰۶)، حاضرگی ادبي اۉزبېک تیلی، «اونیویرسیتیت»، تاشکېنت.
۵. رحمتاللهیف ش. (۲۰۰۰)، اۉزبېک تیلینینگ اتیمولوژیک لغتی، ۱۔جلد (تورکي سۉزلر)، «اونیویرسیتیت»، تاشکېنت.
۶. رحمتاللهیف ش. (۲۰۰۳)، اۉزبېک تیلینینگ اتیمولوژیک لغتی، ۲۔جلد (عرب سۉزلری و اولر حاصلهسی)، «اونیویرسیتیت»، تاشکېنت.
۷. زاهدوف و.، قیوموف ع. (۱۹۸۲)، عصرلر نداسی (اۉزبېک ممتاز ادبیاتیدن نمونهلر)، ادبیات و صنعت نشریاتی، تاشکېنت.
۸. گدایوا د. ب. (۲۰۰۸)، اۉزبېک ادبي تیلی تاریخی، نوایی.
مولف نینگ باشقه مقاله لری
کۉپ اۉقیلگن مقالهلر
-
محمد عالم کوهکن شعرلریدن نمونهلر
دوشنبه ۴ جوزا -
-
مېنی هم تورتیب قۉی، اېرته اویغانسنگ...
دوشنبه ۱۸ جوزا -
اېل نېتیب تاپقهی مېنی…
دوشنبه ۱۸ جوزا