تۉلغنآی
جمعه ۲۲ جوزا
-
-
بالهلر ادبیاتی ← اېرتکلر
-
جمعه ۲۲ جوزا
دانا قیز
قدیم زمانده بیر پادشاه اۉتگن اېکن. کونلردن بیر کون پادشاه اۉز اېلیگه ایکّیته سوال بېریبدی.
- شیریندن شیرین نیمه؟ اچّیقدن اچّیق نیمه؟
پادشاه بو سوالنی یېچیش اوچون آدملرگه قیرق کون مهلت بېریبدی: «اگر هېچ کیم سوالنی یېچه آلمهسه، یورتگه قیرغین سالهمن»، دېبدی. بو سوالگه هېچ کیم تۉغری جواب تاپه آلمبدی. پادشاه ظلمیدن قۉرققن خلق باشقه تامانلرگه قرهب قاچیب کېته باشلبدی.
شو مملکتده بیر کمبغل چال قیزی بیلن کون کېچیرر اېکن. کۉچهدهگی شاوقینلرنی اېشیتیب، قیز تشقریگه چیقیب قرهسه، آدملر تۉپ۔تۉپ بۉلیب قاچیب کېتیهپتی. قیز اولردن نیمه سببدن قاچهیاتگنلیکلرینی سۉرهبدی. شونده قاچهیاتگنلردن بیری شوندهی دېبدی: «پادشاه بوتون خلققه سوال بېرگن. سوالینی یېچیش اوچون قیرق کون مهلت قۉیگن. اگرده هېچ کیم یېچالمهسه، یورتگه قیرغین سالهدی».
شونده قیز آتهسینی چقیریب، اونگه:
- آته جان، سیز پادشاهنینگ آلدیگه باریب سوالینی یېچینگ و یورتنی ظلمدن قوتقرینگ. بیرینچی سوالگه: - شیریندن شیرین - باله شیرین. ایکّینچی سوالگه: اچّیقدن اچّیق - اۉلیم اچّیق، دېنگ، - دېبدی.
چال پادشاهنینگ آلدیگه باریب، سوالیگه جواب بېریبدی. پادشاه چالدن کیم ایتگنینی سۉرهبدی. چال اۉز قیزینینگ ایتگنینی معلوم قیلیبدی. چال قیزینینگ دانالیگیگه پادشاه حیران قالیبدی. قیزنینگ دانالیگینی ینه سینش اوچون پادشاه آدملریگه: «باریب ایت، اۉشه قیز هۉکیزنی بالهلتیب بېرسین»، - دېبدی. بیر قنچه کوندهن کېین پادشاه آدملری قیزنینگ آلدیگه کېلیب: «هۉکیزنی بالهلتدینگ می؟» دېب سۉرهبدیلر. شونده قیز: «ددهم حمّامگه توغگنی کېتگن، کېلسه جوابینی ایتهمن»، دېبدی. کېلگن آدملر قهقه اوریب کولیشیب: «هېچ وقت اېرکک کیشی هم توغهدی می؟» دېگنده، قیز: «هۉکیز بالهلهگنده، نیمه اوچون اېرکک کیشی توغمهسین؟» دېب آدملرنی مات قیلیبدی.
بو گپنی آدملر پادشاهگه ایتیب بېریبدیلر. پادشاه قیزنینگ عقللیلیگیگه قایل قالیبدی و قیرق کېچه۔یو قیرق کوندوز تۉی۔تماشا بېریب قیزگه اویلهنیبدی.
کونلرنینگ بیریده پادشاه آوگه کېتیبدی. دروازهنینگ آلدیده آدملرنینگ جنجللشهیاتگن تاووشی قیزنینگ قولاغیگه اېشیتیلیبدی. قیز قرهسه، ایکّیته قۉیچیوان ماجرا قیلیب تورگن اېکن. شونده قیز اولردن جنجلنینگ سببینی سۉرهبدی. هر ایکّیسینینگ هم ایکّیقت قۉیی بار اېکن. کېچقورون بیرتهسینینگ قۉیی توغیب، ایکّینچی قۉینینگ تگیگه یاتیب آلیبدی. قیز ایکّاوینینگ ماجراسینی تۉختهتیب تورگنده پادشاه کېلیب قالیبدی. خاتینینینگ کۉچهگه چیقیب تورگنینی کۉریب، غضبلنیبدی و سرایدن خواهلهگن نرسهسینی آلیب آتهسینینگ آلدیگه جۉنهشینی ایتیبدی. شونده قیز کېتمسدن توریب، پادشاه بیلن آخرگی مرته اۉتیریش قیلیب، ضیافت بېریشنی سۉرهبدی. پادشاه راضی بۉلیبدی.
قیز خیلمه۔خیل ناز و نعمتلرنی پادشاهنینگ آلدیگه قۉییب، راسه ایچیریبدی. شونده پادشاه مست بۉلیب، یاتیب قالیبدی. قیز سایبان ارابهگه پادشاهنی یاتقیزیب، ارابهکشگه بازارلرنی ایلنتیریب یوریشنی ایتیبدی. بیر وقت پادشاه کۉزینی آچیب قرهسه، خاتینی بیلن ارابهده بازارلرنی ایلنیب یورگن اېمیش. شونده پادشاه خاتینیدن:
- نیمه اوچون مېنی بوندهی قیلیب آلیب یوریبسن؟ - دېب سۉرهسه، او شوندهی دېبدی:
- اې پادشاهیم، اۉزینگیز اویدن خواهلهگن نرسهنگنی آلیب، آتهنگنیکیگه کېت، دېدینگیز. اوی ایچیدن خواهلهگنیم سیز اېدینگیز، اېندی اویگه آلیب کېتیهپمن، - دېبدی.
پادشاه قیزنینگ دانالیگیگه، عقللیلیگیگه قایل قالیب، او بیلن ینه تورموش کېچیرهوېرگن اېکن.
کۉپ اۉقیلگن مقالهلر
-
محمد عالم کوهکن شعرلریدن نمونهلر
دوشنبه ۴ جوزا -
-
اۉزبېکستان اۉزبېک ادبي تیلیدهگی ایریم قۉپال سۉزلرنینگ فهرستی
سهشنبه ۱۹ جوزا -
مېنی هم تورتیب قۉی، اېرته اویغانسنگ...
دوشنبه ۱۸ جوزا