بۉز باله
دوشنبه ۲۵ جوزا
-
-
بالهلر ادبیاتی ← اېرتکلر
-
جمعه ۲۲ جوزا
پادشاهنینگ مات بۉلیشی
بیر بار اېکن، بیر یۉق اېکن، قدیم زمانده بیر پادشاه بۉلگن اېکن. پادشاهنینگ اۉنگ قۉل وزیرینینگ آتی حسن مَیمناز، چپ قۉل وزیرینینگ آتی پختک اېکن. ایکّاوینینگ بیر۔بیرینی کۉرگنی کۉزی، آتگنی اۉقی یۉق اېکن. دایم پختهک وزیر حسن مَیمناز وزیرنی یۉقاتیش پَییده یورر اېکن. حسن مَیمناز وزیر پختهک وزیرنینگ یامان نیتلرینی سېزسه هم هېچ پروا قیلمس اېکن.
پادشاهنینگ ایکّی یانیده اۉتّیز بېشتهدن یېتمیش اۉرین بۉلیب، هر بیر کیشی اۉز اۉرنیگه اۉتیرر اېکن، بیری ایکّینچیسینینگ جاییگه اۉتیریشگه حققی یۉق اېکن. اننیقسه اۉنگ قۉل وزیر حسن مَیمناز پختهک وزیرنینگ اۉرنیگه، چپ قۉل وزیر پختهک اېسه حسن مَیمناز وزیرنینگ اۉرنیگه اۉتیرمس اېکن.
کونلردن بیر کون پادشاه اۉنگ تامانیگه بونداق قرهسه، حسن مَیمناز وزیری اۉرنیده یۉق اېمیش. پادشاه یان۔اطرافدهگیلریدن:
- نیمه اوچون حسن مَیمناز یۉق؟ - دېب سۉرهبدی. کېین: -یساووللرگه ایتینگلر، اوییدن چقیریب کېلیشسین، - دېب بویوریبدی.
شونده پختهک وزیر اۉرنیدن ایرغیب توریب:
- پادشاهیم، بیر قاشیق قانیمدن کېچسنگیز، بیر عرضیم بار، - دېب ایکّی قۉلینی کۉکسیگه قۉییب تورهوېریبدی.
پادشاه:
- کېچدیم، ایت عرضینگنی، - دېبدی.
- حسن مَیمنازنی سویوب، دانا وزیر دېب بیلهسیز. اونینگ اۉتیرهدیگن اۉرنیگه بیر پرچه یوقه کاغذ قۉیسهک، اگر وزیرینگیز حسن مَیمناز حقیقتاً هم بیلهغان، دانا کیشی بۉلسه، قنی، شو کاغذنی بیلسین۔چی، اگر بیلمسه اوندهی بېفهم وزیرگه سیزدېک اولوغ پادشاهنینگ درگاهیده جای بۉلمسلیگی کېرهک، - دېبدی.
بو گپ پادشاهگه هم، اۉتیرگنلرگه هم معقول توشیبدی. شونده پادشاه:
- بیر پرچه پیاز پردهسیدېک کاغذنی حسن مَیمنازنینگ اۉتیرهدیگن جاییدهگی کۉرپچهنینگ آرهسیگه قۉیینگلر، اگر کاغذ بارلیگینی سېزسه، باشیدن آیاغیگچه زرگه کۉمهمن، باردی۔یو، بیلمسه، کلّهسینی تنهسیدن جُدا قیلهمن، - دېب بویروق قیلیبدی.
پادشاه بویورگنیدېک قیلیب، بیر پرچه پیاز پردهسیدېک کاغذنی حسن مَیمناز وزیر اۉتیرهدیگن کۉرپچهنینگ قتیگه قۉییشیبدی.
بیر پیت حسن مَیمناز وزیر سلام بېریب کیریب کېلیبدی. برچه تورگنلر «حسن مَیمناز قاگاز بارلیگینی بیلمهیدی، اېندی کلّهسی تنهسیدن جدا بۉلهدی»، دېب اونگه تیکیلگنیچه تورگن اېمیش.
حسن و میمناز اۉز جاییگه باریب اۉتیریب، یېرگه بیر قرهبدی، کېین آسمانگه قرهبدی.
شونده پادشاه:
- اې حسن مَیمناز وزیر، نیمه سببدن جایینگیزگه اۉتیریباق بیر یېرگه، کېین بیر آسمانگه قرهب قۉیدینگیز؟ - دېب سۉرهبدی. حسن مَیمناز وزیر اۉرنیدن توریب:
- پادشاهیم، بوگون یېر یا پیاز پۉستیدېک بپلند کۉتریلیبدی، یاکه آسمان بیر پرده پستلبدی، - دېبدی.
پادشاه حسن مَیمناز وزیرنینگ دانالیگیگه قایل قالیب، باشیدن آیاغیگچه آلتینگه کۉمیبدی.
کوندهن۔کون، آیدن۔آی، ییلدن۔ییل اۉتهوېریبدی.
حسن مَیمنازنینگ آبروسیگه آبرو قۉشیلیب بارهیاگگنلیگینی کۉرگن پختهک وزیر، اۉزینی قۉیرگه جای، کیرارگه کاوهک تاپالمهی قالیبدی، کوندهن۔کون غضبی آرته باریبدی. فکر۔ذکری رقیبینی یۉقاتیش بۉلیبدی.
پادشاهنینگ آتمیش ایکّی مینگته آتی بۉلر اېکن، شولردن بیری اېنگ یخشی کۉرگن تولپار آتی اېکن.
اۉشه آت دایم پادشاهنینگ کۉز آلدیده اېگرلنگن، یوگنلنگن حالده تورر اېکن، پادشاه شو آتگه نیمه نام قۉییش کېرهک دېب، کۉپ اۉیلبدی. کېین:
- شو آتیمگه لایق نام تاپیب بېرگن کیشینینگ باشیدن زر تۉکهمن، - دېبدی.
پادشاهنینگ کۉنگلیدهگی نامنی تاپالمسلیگینی بیلیب، هېچ کیم ایندهمبدی.
شونده چپ قۉل وزیر پختهک ایرغیب اۉرنیدن توریب:
- اې پادشاهی عالم، بیر پرده کاغذنی بیلگن اۉنگ قۉل وزیرینگیز حسن مَیمناز آتینگیزنینگ آتینی تاپمهی قۉیرمیدی، - دېبدی.
پادشاه اۉنگ قۉل وزیریگه قرهب:
- آتیمگه نام تاپهسیز می، حسن مَیمناز؟ - دېب سۉرهبدی. حسن مَیمناز آداب بیلن اۉرنیدن توریب:
- مهلت بېرسنگیز آتینگیزگه نام تاپیشگه حرکت قیلیب کۉرهمن، - دېبدی.
پادشاه خورسند بۉلیب کېتیب، بیر آیگه مهلت بېریبدی.
حسن مَیمناز قولّوق قیلیب، خیرلشیب سرایدن چیقیب کېتیبدی. پادشاهنینگ آتیگه مناسب نام تاپهمن دېب قیشلاقمه۔قیشلاق، شهرمه۔شهر کېزیب چیقیبدی. خلص، حسن مَیمناز کیرمهگن کۉچه، بارمهگن قیشلاق، یورمهگن شهر قالمبدی. ییگیرمه کون کېزیب یوریب، آتنینگ نامینی تاپالمهی، اېندی اۉز شههریمگه قَیتمهسم بۉلمس اېکن دېب قَیتیبدی. یۉل یوریب چرچهب، سوو ایچمهی چهنقهب، اویقودن قالیب، یوریب۔یوریب بیر جایگه کېلیب قالیبدی. قرهسه، بیر پخسه دېوار بیلن اۉرهلگن قۉرغانچه اېمیش. قۉرغانچه ایچیده ایکّیته تام، تامنینگ آرقهسیده بیر توپ اوروغی پیشیب تورگن نشه اۉسیب تورگن اېمیش «شو جای، عجب یخشی جای اېکن، آتنی شو نشهگه بایلب، اونینگ تگیده اۉزیم بیر۔ایکّی ساعت اوخلب آلسم یخشی بۉلردی»، دېب اۉیلب آتنینگ باشینی قۉرغانچهگه بوریبدی. حسن مَیمناز وزیر آتدن توشیب، اونی نشهگه باغلب، «ینه بېش۔اۉن کون مهلتیمدهی بار۔کو»، دېب یاتیب کۉزی اویقوگه کېتیبدی.
بیر پیت آتی نشهگه سویکنیب، پیشگن نشهلرنی تۉکیب یوباریبدی. شونده قۉرغانچهدن بیر قیز چیقیب:
- اې، حرام اۉلگور، هَیبر۔چهشبر۔زوهبر آت اېکنسن۔کو، - دېبدی.
بو گپ حسن مَیمنازنینگ قولاغیگه کیریب سهپچیب اۉرنیدن توریب کېتیبدی. کېین قیزنینگ کیم اېکنلپگینی سوریشتیریب بیلیب، اونگه اویلنماقچی بۉلیبدی. ساوچی قۉییب، اۉزیگه سۉرهتیبدی. قیزنینگ بیرگینه کمپیر اېنهسی بار اېکن، آلدینیگه پادشاه کیشیلریگه بېرمهیمن، دېبدی. حسن مَیمناز وزیرنینگ حلی اویلنمهگن، عقللی و دانا ییگیت اېکنلیگینی سوریشتیریب بیلیب، قیزینی بېریشگه راضیلیک بیلدیریبدی. حسن مَیمناز وزیر اۉزیده یۉق خورسند بۉلیب، شهریگه قَیتیبدی. پادشاهنینگ حضوریگه باریبدی. پختهک وزیر باشلیق علمالر، حسن مَیمناز وزیرنی کۉریب:
- بو آتنینگ نامینی تاپیب کېلالمهگن، پادشاه ایلگری اۉلدیرمسه هم اېندی اۉلدیرهدی، - دېب توریشیبدی. حسن مَیمناز وزیر استه باریب اۉز اۉرنیگه اۉتیریبلی. پادشاه:
- اې، وزیرلرنینگ سروری حسن مَیمناز، آتیمگه نام تاپدینگیز می؟ - دېبدی.
شونده حسن مَیمناز وزیر:
- شهرینگیزنینگ چېکّهسیدهگی کیچیک قۉرغانچهده بیر کمپیر بیلن اونینگ قیزی یشر اېکن.
آتنینگ نامینی اۉشه کمپیرنینگ قیزی ایتیب بېردی. آتینگیزنینگ نامی «هَیبر۔چهشبر۔زوهبر» اېکن، - دېبدی.
- هه، سېنگه اوچرهگن قیز کۉپ عقللی اېکن، آتنینگ آتینی تاپیبدی، - دېبدی پادشاه خورسند بۉلیب.
شوندهی قیلیب، حسن مَیمناز وزیر اۉلیمدن قالیبدی.
آرهدن بیر کون اۉتکزیب، پختهک وزیرنینگ مصلحتی بیلن پادشاه آتنینگ آتینی تاپگن قیزنی اختریب یۉلگه چیقیبدی، سۉرهب۔سۉرهب کمپیرنینگ اویینی تاپیبدی۔ده، قیزنی اۉزیگه خاتینلیککه آلماقچی بۉلیبدی.
قیز جوده هم عقللی، دانا اېکن. «سرایده یشهگونچه بو یېرلرده مال باقیب اۉتیب کېتگنیم معقول»، دېب اۉیلبدی. او پادشاهگه قرهب:
- تقصیر، بیز کېنگ دلهده اۉسگن دلهغاویل آدممیز، سرایینگیزگه سیغمهسمیز، - دېبدی.
- یۉق، سرایگه سیغه بېرهسن، خاتینلریم آرهسیده بیرینچیسی بۉلهسن، - دېبدی پادشاه.
شونده قیز پادشاه بیلن ادی۔بدی ایتیشیب اۉتیرگنی بیلن ایش بیتمهیدی، دېبدی اۉزیگه۔اۉزی. کېین پادشاهگه قرهب:
- میلی، مېن راضی، اما اوچ هفته مهلت بېرهسیز، -دېبدی پادشاه ناعلاج کۉنیبدی. پادشاه قَیتیب کېتگندن کېین، قیز اېرککچه کيینیب، شهرگه کېلیب، حسن مَیمناز وزیرنی تاپیب، بۉلگن واقعهنی ایتیب بېریبدی.
حسن مَیمناز وزیر بیلن قیز بیرینچی بار کۉریشگنیدهیاق بیر۔بیرلرینی سېویب قالیشگن اېکن.
- بۉپتی، سیز کېته بېرینگ، مېن پادشاهنینگ بیر علاجینی قیلهمن، - دېبدی حسن مَیمناز وزیر قیزگه. قیز اوییگه قَیتیبدی. اېرتهسیگه حسن مَیمناز وزیر کمپیرنیکیگه باریب، قیز بیلن مصلحتنی بیر جایگه قۉییبدی.
- ایکّی دانه کۉماچ قیلیب، سیزنینگ ایکّی قۉلتیغینگیزگه قیستیریب قۉیهمیز، - دېبدی اېنهسیگه قیز. - پادشاه آوگه اۉتهدیگن کونی اېشیککه چیقیب اۉتیرهوېرهسیز. پادشاه یقین کېلگنده «اې پادشاهیم، سیزگه عرضیم بار»، دېب قۉلینگیزنی کۉتریب یوبارهسیز. کۉماچ غیلدیرهب پادشاهنینگ آتینینگ تویاغی آستیگه بارهدی. شونده پادشاه آتینینگ جلوینی تارتیب، تۉختهتیب: «ایت عرضینگنی؟» دېیدی. شونده سیز، حسن مَیمناز وزیرینگیزدن داد، باغچهمگه سوو بېرمهیدی، دېیسیز. قالگنییی کېین کۉرهسیز، - دېبدی.
کمپیر ایکّی دانه کۉماچنی ایکّی قۉلتیغیگه قۉلتیقلب اۉتیرگن اېکن، سیاست بیلن پادشاه اۉتیب قالیبدی. کمپیر: «پادشاهیم عرض»، دېب ایکّی قۉلینی کۉترگن اېکن، حلیگی کۉماچلر قۉلتیغیدن توشیب، غیلدیرهب پادشاهنینگ آتینینگ تویاغی آستیگه باریب قالیبدی. پادشاه آتینینگ جلوینی تارتیب توریب:
- ایت عرضینگیی، - دېبدی. شونده کمپیر:
- حسن مَیمناز دېگن وزیرینگیزدن داد، سوو بېرمهیدی، اېکینلریم قوریب کېتدی، - دېبدی.
شونده پادشاه اۉنگ قۉل وزیری حسن مَیمنازگه قرهب:
- نیمه اوچون بو کمپیرنینگ باغچهسیگه سوو بېرمهدینگیز؟ - دېب سۉرهبدی.
شونده حسن مَیمناز:
- پادشاهی عالم، بو کمپیرنینگ باغچهسیگه بوندن ایکّی هفته آلدین بیر تۉنغیز آرهلهگن اېکن، شونینگ اوچون تۉپغیز حلال جایگه حرام قدمینی باسیب افلاسلبدی، دېب سوو بېرمهدیم، - دېبدی.
پادشاه وزیرنینگ نیمهگه شمه قیلهیاتگنینی بیلیب، نیمه دېییشینی بیلمهی، آرقهسیگه قَیتیبدی.
حسن مَیمناز قیشلاقده قالیب، قیزگه اویلنیب، یخشی حیات کېچیریب، مرادو مقصدیگه یېتیبدی.
کۉپ اۉقیلگن مقالهلر
-
محمد عالم کوهکن شعرلریدن نمونهلر
دوشنبه ۴ جوزا -
«خمسه»نینگ یرهتیلیش جریانی
پنجشنبه ۲۱ جوزا -
-
اۉزبېکستان اۉزبېک ادبي تیلیدهگی ایریم قۉپال سۉزلرنینگ فهرستی
سهشنبه ۱۹ جوزا