بۉز باله
دوشنبه ۲۵ جوزا
-
-
بالهلر ادبیاتی ← اېرتکلر
-
جمعه ۲۲ جوزا
یماقچینینگ قیزی و شهزاده
بار اېکن۔ده یۉق اېکن، آچ اېکن۔ده تۉق اېکن. قدیم زمانده، مسر دېگن تامانده بیر پادشاه بۉلگهپ اېکن. او پادشاهنینگ بیرته۔یو بیرته اۉغلی بار اېکن. او اۉن یېتّی یاشگه کیرگنیده آتهسی اۉلیب، اۉرنیگه پادشاه بۉلیبدی. وزیر۔ووزرالر همهسی ییغیلیب، شهزادهگه:
- اې اولوغ شاه! سیز، اېندی بلاغتگه یېتدینگیز، اویلنیشینگیز ضرور، - دېییشیبدی.
شهزاده اولرگه:
- خیر میلی، اویلنسم اویلنهی. مېنگه شوندهی خاتین تاپینگلر که، قَیسی که، اون اېلهسه کېتی قیمیرلهمهسین، - دېبدی.
وزیر۔ووزرالری، چار طرفگه آدم قۉییب، همه قیزلرنی تېکشیره باشلشیبدی. سینهلمهگن بیرانته قیز قالمبدی که، لېکن او ایتگن قیز تاییلمبدی. شهزادهگه:
- همه قیزلرگه اون اېلتیب کۉریلدی. بیراق سیز ایتگن قیز هېچ قهیېردن تاپیلمهدی، - دېب خبر بېریشیبدی. شهزاده:
- ینه بیر مرته، یخشیراق تېکشیریب کۉرینگلر، - دېبدی.
وزیر۔ووزرالر کۉپ کمپیرلرنی یاللب هر تامانگه جۉنهتیشیبدی. شهرنینگ چېت بیر محلهسیده یماقچی اوسته بۉلیب، اونینگ اۉن تۉرت یاشلی قیزی بار اېکهی. حلیگی یاللنگن کمپیرلردن بیرتهسی قیز اختریب یوریب، اپه شو یماقچینینگ اېشیگیگه کیریب قالیبدی. چای۔پای قیلیشیب، گپیریشیب اۉتیریب کمپیر قیزگه:
- اې چیرایلی قیز! سېنینگ بختینگ آچیلیب توریبدی. قنی، بیر اون اېلهب کۉر۔چی، اگر اون اېلهگنینگده کېتینگ قیمیرلهمسه، شهزادهمیز سېنی قیرق کېچه۔یو قیرق کوپدوز تۉی بېریب، خاتینلیککه آلهدی، - دېبدی. قیز اونگه:
- مېنینگ هم، اوندهی احمق شهزادهگه تېگه قالهی، دېب کۉزیم اوچهیاتگنی یۉق، - دېبدی. کمپیر:
- هَی، شهزادهگه تېگمسهنگ، قندهی آدمگه تېگهسن؟ - دېبدی. قیز اونگه:
- مېن، طعام یېگنده مۉیلاوی قیمیرلهمهیدیگن ییگیتگه تېگهمن، - دېبدی.
کمپیر، قیزدن بو جوابنی اېشیتیب شهزادهگه خبر قیلیبدی.
شهزاده بو خبرنی اېشیتیب جوده خورسند بۉلیبدی:
- مېن انه شوندهی، مېنینگ گپلریمگه جواب تاپیب بېرهدیگن اېسلیراق قیز ایستهگن اېدیم. مېنینگ ایستهگیم انه شو قیز اېکن، - دېبدی. ینه اۉزیچه: «اېسی۔کو جاییده اېکن، چیرایی هم بارمیکین، بیر کۉریش کېرهک»، دېگن فکرگه کېلیبدی. حلیگی کمپیرنی چقیریب: - اونی قندهی قیلیب کۉریش ممکن؟
- دېگن اېکن، کمپیر:
- بیرته تباققه حلوا تۉلهتیب، حلوافروش بۉلیب، قیزنینگ اېشیگی تگیدن، «حلوا کېتديا»، دېب اۉتهسن. قیز، حلوا آلیش اوچون یوگوریب چیقهدی. انه شونده کۉرهسن، - دېبدی.
شهزاده کمپیرنینگ ایتگنینی قیلیب، بیرته پتنوسگه حلوا توزهب، قیزنینگ اېشیگینینگ تگیدن «حلوا کېتديا»، دېب اۉتیب کېتهیاتگن اېکن، قیز یوگوریب کۉچهگه چیقیب:
- حلوا نېچه پول؟ - دېبدی. شهزاده اونگه:
- حلوا پولگه ساتیلمهیدی، - دېبدی. قیز:
- نیمهگه ساتیلهدی؟ - دېگن اېکن. شهزاده:
- بیر اۉپیچ بېرسنگیز، تباق۔پاواغی بیلن بېرهمن، - دېبدی. قیز حلی یاش اېکن. یخشییامان گپنی حلی اجرهتمهس اېکن. اۉپیچنی بېریب، بیر تباق حلوانی آلیب اوییگه قاچیبدی. شهزاده اېرتهسی کونی کرنَی۔سورنَیلر بیلن، قنچه عملدارو لشکرباشیلری بیلن، آلدینگی صفده آت اۉینهتیب قیزنینگ اېشیگی آلدیدن اۉتیبدی. قیز کرنَی۔سورنَی آوازینی اېشیتیب، کۉچهگه یوگوریب چیقیبدی. بونی کۉرگن شهزاده:
- اې، بیر تباق حلواگه اۉپیچ بېرگن قیز، - دېبدی. قیز بونی اېشیتیب، اوره سالیب اوییگه قاچیبدی.
راسه اویهلیبدی، آخری آتهسیگه:
- اې آته جانیم، مېنگه بیر پۉستین تیکیب بېرینگ. او پۉستیننینگ هر بیر توکیگه بیرتهدن قۉنغیراق تقیلگن بۉلسین، - دېبدی.
یماقچی، قیزینینگ ایتگنلریدن هم زیادهراق قیلیب، پۉستین تیکیب، هر بیر توکیگه بیرتهدن قۉنغیراق تقتیریبدی.
قیز اونی قۉلیگه آلیب، پادشاهنینگ سراییگه جۉنبدی. یریم کېچهده، پۉستیننی تېسکری قیلیب، کيیب، سېکین۔سېکین شهزاده اوخلهیاتگن اویگه کیریبدی. حلیگی قۉنغیراقلرنی جرنگلهتگنیچه، یوگوریب باریب، شهزادهنینگ اوستیگه مینیب آلیبدی. شهزاده، اویقو ارهلش قۉرقیب کېتیب: «سبحانالله، سبحانالله» دېرمیش. او زۉرغه اېس۔هوشینی ییغیب آلیب:
- سېن کیمسن؟ - دېگن اېکن، قیز:
- مېن ازرایلمن، جانینگنی آلگنی کېلدیم، - دېبدی. شهزاده قۉرقیب کېتیب، یهلینیشگه توشیبدی:
- اې ازرایل حضرتلری، مېنینگ جانیمنی آلمهنگ. جانیمنینگ عوضیگه، نیمه دېسنگیز شونی بېرهی، نیمل دېسنگیز شونی قیلهی! اۉن گُلیمدن بیر گُلیم آچیلمهگن ییگیتمن! - دېبدی. شو وقت قیز:
- خیر، میلی، بونچهلیک اېکن، بونینگ بیرته۔یو بیرته علاجی بار. اگر، جان۔دلینگ بیلن شو ایشنی قیلسنگ، ینه اېلّیک ییل عمر کۉرهسن، - دېبدی. شهزاده:
- میلی، نیمه دېسنگیز هم جان۔دلیم بیلهپ قیلهمن، - دېبدی.
«ازرایل» اونگه:
- تۉپیغیمنی اۉپ! اۉشنده ینه اېلّیک ییل عمر کۉرهسن، - دېبدی.
شهزاده «ازرایل»نینگ تۉپیغینی اۉپیبدی. «ازرایل» اېسه شو زهاتی کۉزدن غایب بۉلیبدی.
شهزاده اېرتهسیگه وزیر۔ووزرالری و لشکر باشیلری بیلن کرنَی۔سورنَیلرنی چهلدیریب اۉیین۔کولگی قیلیب صفنینگ آلدیده آت اۉینهتیب اۉتیب کېتهیاتگن اېکن، قیز یوگوریب کۉچهگه چیقیبدی. اونی کۉریب شهزاده:
- اې، بیر تباق حلواگه اۉپیچ بېرگن قیز، - دېبدی. قیز بۉلسه:
- اې ازرایلنینگ تۉپیغینی اۉپگن ییگیت، - دېب بقیریبدی.
پادشاه، بونی اېشیتیب، یېر یاریلمبدی۔یو، یېرگه کیریب کېتمبدی. قیزگه اېشیتتیریب:
- هپ سېنی، قرهب تور! بیر قاشیق قانینگنی ایچمهسم؟ آتهمنینگ اۉغلیمهسمن، - دېبدی.
شو کونياق ساوچی کېلیب: «اېرتهگه تۉی» دېب تعیینلب کېتیبدی. قیز، قباقدن آدم یهسهتتیریبدی. او قباقنینگ ایچینی شینّی بیلن تۉلغیزدیریبدی. تۉی هم بۉلیب اۉتیبدی. ینگهلر قیزنی یالغیز قالدیریب چیقیب کېتنشیبدی. ینگهلر چیقیب کېتیشی بیلن قیز اۉرنیگه حلیگی شینّی تۉلدیریلگن قباقنی قۉییب، اۉزی تاکچهگه چیقیب، بېرکینیب اۉتیریبدی. کویاو کیریب:
- هه، منه اېندی سېنینگ قانینگنی ایچهدیگن کون کېلدی، - دېب، قیلیچینی یلنگاچلب، قباقنی چاپیب تشلبدی. چینّیلر تۉکیلیب کېتیبدی. پادشاه یانیدن قاشیغینی چیقریب، «قیزنینگ قانی»دن بیر قاشیق ایچیبدی. قرهسه، جوده شیرین اېکن.
- اېه، سېنینگ قانینگ شونچهلیک شیرین اېکن، اۉزینگ قندهی اېدینگ۔ه؟ - دېبدی. شو زهاتی قیز، تاکچهدن ایرغیب توشیب:
- اۉزیم، منه شوندهیمن، - دېب قۉللرینی ایکّی یاققه کېریبدی. شوندهی قیلیب قیز شهزادهنی یېنگگن اېکن و مراد۔مقصدیگه یېتگن اېکن.
کۉپ اۉقیلگن مقالهلر
-
محمد عالم کوهکن شعرلریدن نمونهلر
دوشنبه ۴ جوزا -
«خمسه»نینگ یرهتیلیش جریانی
پنجشنبه ۲۱ جوزا -
-
اۉزبېکستان اۉزبېک ادبي تیلیدهگی ایریم قۉپال سۉزلرنینگ فهرستی
سهشنبه ۱۹ جوزا