بیتمس درد، سۉنمهگن امید
سهشنبه ۲۶ جوزا
-
-
اۉزبېک ادبیاتی ← حکایه
-
سهشنبه ۲۶ جوزا
بیتمس درد، سۉنمهگن امید
آنه - بو یېر یوزیدهگی اېنگ اولوغ و مقدس ذات. اونینگ مهرینی هیچ نرسهگه قیاسلب بۉلمهیدی. چونکه آنه مهری هیچ قچان سۉنمهیدی.
***
میمنه شهرینینگ بیر چېت محلهسیده بیر آنه یشهیدی. اونینگ حیاتی باشقه آنهلرنینگ حیاتیدن فرق قیلهدی. تقدیر اونگه آغیر سیناولرنی بېرگن. ایکّی اۉغلی نادر بیر کسللیک سببلی بالهلیگیدن باشلب قۉل و آیاغلریدن اَیریلیب قالگن. اما آنه بیر لحظه هم اولرنی یالغیز قۉیمهیدی. بوتون حیاتینی فرزندلریگه بغیشلهگن.
تۉرت ییل دوامیده بالهلرینی مکتبگه آلیب باردی. ایکّی ییل بۉلسه، اۉغللرینی آرقهسیده کۉتریب مکتبگه اېلتدی. قۉللری یاریلگن، آیاغلری یرهلنگن بالهلر اوچون کۉپ کۉز یاش تۉکدی. بیراق امیدینی هیچ قچان یۉقاتمهدی. اونینگ اېنگ کتّه آرزوسی اۉغللرینینگ مکتب اۉقیشی، قرآن اۉرگنیشی و باشقهلر قطاری حیات کېچیریشی اېدی. افسوس که، اولرنینگ کسلیگی سببلی ملا امام: «مچېتنی بېنماز قیلدینگلر»، دېب اولرنی چیقریب یوباردی و او یېرده درس اۉقیشلریگه رخصت بېرمهدی.
بعضاً اۉیگه باتیب قالهدی:
- نه چاره؟ خدانینگ بویورگنی بۉلهدی۔ده. بو گون بۉلسه هم، اېرته بۉلسه هم اۉلهمن. اما بو بېچارهلر خوار بۉلیشهدی، هیچ کیم بولرگه خاتین بېرمهیدی...
گاهده اېسه بیر آرزو اونینگ قلبیده باش کۉترهدی:
- بیر اېسیر۔یېتیم بۉلسه هم میلی اېدی. شولرگه کۉز۔قراق بۉلردی، قۉل و آیاقلرینینگ یارهلرینی باغلب تورردی. مېن بۉلمهسم، بولر خوار و زار بۉلیب، سرسان و سهسیب یاتهدی...
آنه حاضر 57 یاشده. اېرینینگ اۉلیمیدن سۉنگ گیلمچه تۉقیب روزغار اۉتکزهدی. او قیمیردب تورمسه، بو اویده یېگولیک هیچ نرسه تاپیلمهیدی.
اېری تیریکلیگیده فرزندلرینی جوده کۉپ داری۔درمان قیلدی، لیکن فایدهسی بۉلمهدی. بلکه ییللر اۉتگنسری کسللیک آغیرلشیب باردی.
اېنگ آغیری، اولرنینگ آیاققه توریب یوره آلمسلیگیدیر. یاتیشدن باشقه هیچ نرسه قۉللریدن کېلمهیدی. بیرار تۉی یاکه ختم مراسمیگه بارسهلر، بعضی آدملر اولرنی چیقریب یوباریب، اېشیکلرنی قمب قۉییشهدی. اولر اېسه خجالت و آزردهلیک ایچیده قالهدیلر. آنهنینگ قلبی بۉلسه مینگ پرچهگه بۉلینهدی.
- اې خداییم! هیچ بۉلمسه، اۉزلرینی تازهلهی آلسهلر هم بۉلردی۔کو... - دېیدی التماس اَرهلش آوازده.
یېتّی۔سکّیز یاشده بو کسللیککه مبتلا بۉلگن محمد آصف و محمد عارف اېندی اۉتّیز یاشلرگه کیریب بارماقدهلر.
محمد آصف بو احوالدن جوده اذیت چېکهدی:
- هر نرسه بۉلسه هم، قۉلیم کېسیلمهسین اېدی. قنی آیاغیم بۉلیب، باشقهلر قطاری ایش قیله آلسم اېدی. بیر لقمه نان تاپیب، اوییمگه آلیب کېله آلسم اېدی. قسمتیمده بار اېکن، اېندی شو اویده باغلنیب قالگنمن...
محمد عارف اېسه هر کون اېرتهلب اویقودن تورگندن کېین، قیغو اَرهلش آواز بیلن منه بو سۉزلرنی تیلگه آلهدی:
باغبان مېنیدهی بۉلمهسین،
چۉپان مېنیدهی بۉلمهسین،
گزهلرده قۉش هیدهگن،
دهقان مېنیدهی بۉلمهسین.
آنه بعضاً اولرنینگ بالهلیگینی اېسلهیدی:
- یۉق، یۉق، اولر ساپّه۔ساغ، شۉخ بالهلر اېدی. تۉپ اۉینب یوریشردی. شو قوریگیر بلا شو پَیتی باشلندی...
سۉنگ بیر خۉرسینیب قۉشهدی:
- شو موتّوغ یارهلر باشقهلرده هم بار. لیکن بۉلرنیکی بیتمس درد بۉلدی...
اما شونچه قیینچیلیک و محرومیتلرگه قرهمسدن، آنه حلی هم بۉیین اېگگنی یۉق. آوازی سېکینلشگن بۉلسه هم، قدملری استوار. حیاتنینگ آغیر سیناولری بیلن کورهشیب کېلماقده. فرزندلری باشقهلرنینگ محتاجی بۉلمسلیگی اوچون هر کون سعی و حرکت قیلهدی. چونکه آنه مهری، دردگه هم، فقرگه هم، زمانهنینگ قتّیقلیگیگه هم تسلیم بۉلمهیدی.
آنه بار اېکن، امید هم سۉنمهیدی.
25۔جوزا، 1405 هـ.ش/کابل
مؤلفنینگ باشقه مقالهلری
کۉپ اۉقیلگن مقالهلر
-
محمد عالم کوهکن شعرلریدن نمونهلر
دوشنبه ۴ جوزا -
«خمسه»نینگ یرهتیلیش جریانی
پنجشنبه ۲۱ جوزا -
-
اۉزبېکستان اۉزبېک ادبي تیلیدهگی ایریم قۉپال سۉزلرنینگ فهرستی
سهشنبه ۱۹ جوزا