سیچقانلر دمیگه اېلک باغلنگ
چهارشنبه ۲۰ جوزا
اۉزبېک ادبیاتی ← حکایه
چهارشنبه ۲۰ جوزا
بیزده هم اۉزبېکچیلیک تاشینی باشیگه اۉریب یورگنلر خداگه شکر آز اېمس اېکنلر. کونلردن بیر کون اۉزبېک خلقینینگ «شان۔شرفی» حسابلنمیش، اۉزبېک تیلی و مدنیتی «جانکویرلری»نینگ مجلسیگه تامدن توشگن تراشهدېک ایتیلمهگن مهمان بۉلیب باردیم. صحبتلرنینگ قیزیقلیگیدن می، بېرگن سلامیم «حیاتي اهمیتگه اېگه بۉلگن بحثلر»گه هیچ قندهی خلل بېرمهدی. اېشیک آلدیگه قۉییلگن بۉش چوکیگه جیمگینه اۉتیردیم...
بحثلر اۉشه قیزیقلیگی بیلن دوام اېتردی. سل اۉتمهی مناظره موضوعی «اۉزبېک تیلی» بارهسیده اېکنلیگینی پَیقب آلدیم - بیری اۉزبېک لهجهلرینی اۉرگنیب، اولر اساسیده اۉزبېک ادبي تیلینی وجودگه کېلتیریشنی تأکیدلهسه، ینه بیری نوایی تیلینی اساس قیلیب آلیشنی ضرور دېب حسابلهیدی. بیری اۉزبېک ادبي تیلی اساسیده ایش کۉریشنی خیرلی و فایدهلی دېسه، ینه بیری بو تیلنی «مزخرف» و «بوزیلگن» دېب، بو فکرنی هم رد اېتهدی. خلص، عجایب و غرایب فکرلر...
مجلسده حاضرگچه اۉز فکرینی اظهار اېتمهگنلردن بیری جدی قیافه بیلن اعتراض آهنگیده گپ باشلب:
- مردم ازبک، از لحاظِ رشدِ فرهنگِ اۉزبکي کۉپ عقب قالگنله و بخاطرِ بو عقب ماندهلیک تا جایی اۉزلری ملامت دیله، - دېدی اۉکسینیب.
مجلسدهگیلردن بیری بو فکرگه قۉشیلمهی، «قیسی اساسده بوندهی دېیسیز؟» دېب عالمنینگ قیلگن ادعاسیگه ایضاح طلب قیلدی:
- بخاطري بو گپتی ایتهمن که، مردمِ ازبک، به ویژه روشنفکرای اوله کۉپ قدر ناشناسله. اۉشنداغ که بیلهسیز، مېن بخاطر رشدِ فرهنگِ ازبکي اوچون سالها تپ و تلاش قیلدیم و بخاطر رشدِ تیلِ ازبکي شب و رۉز تحقیق قیلدیم، نوشته قیلدیم، لېکن بو ناسپاسله قدریمدی بیلمهدیله. اگر مونچه خدمتتی بخاطرِ مردمِ هندو قیلسم مېدی، اوله مېنگه مجسمهٔ طلایی قۉیېیدیله، - دېدی اۉزبېک عالمی اۉز حسرتی بیلن همهنی حیرتگه سالیب.
لېکن اۉلتیرگنلردن بیری برچه قیینچیلیکلرنی شرایطنینگ بۉینیگه یوکلب، اۉزبېک عالمینی یوپتماقچی بۉلدی. لېکن او:
- یاغ، یاغ، مېن سوگنده یېگنمن، دیگه بخاطر بو مردم ناسپاس اوچون ایش قیلمهسم، - دېب اۉزینینگ آخرگی تصمیمینی اعلان قیلدی.
مجلسدهگیلر اۉزبېک عالمینینگ «منطقی» قرشیسیده مات بۉلدیلر و همهسی اونینگ گپلریگه قۉشیلیب، قیمتلی وقتلری بېهوده کېتگنیدن افسوسلندیلر. شو بیلن مجلس موضوعی هم اۉزگردی.
مزار شریف، ثور آیی، ١٣٧٣