بېمار (اۉتمیشدن)
دوشنبه ۱۸ جوزا
-
-
اۉزبېک ادبیاتی ← حکایه
-
دوشنبه ۱۸ جوزا
بېمار (اۉتمیشدن)
آسمان ییراق، یېر قتّيق. مقال
ساتیبآلدینینگ خاتینی آغریب قالدی. ساتیبآلدی کسلنی اۉقیتدی - بۉلمهدی، طبیبگه کۉرستدی طبیب قان آلدی. بېتابنینگ کۉزی تینیب، باشی ایلنهدیگن بۉلیب قالدی. بخشی اۉقیدی. الّهقندهی بیر خاتین کېلیب تالنینگ خیپچینی بیلن سوهلهدی، تاووق سۉییب قانلهدی...بولرنینگ همهسی، البته، پول بیلن بۉلهدی. بوندهی وقتلرده یۉغان چۉزیلهدی، اینگیچگه اوزیلهدی.
شهرده بیرته دوکتورخانه بار. بو دوکتورخانه تۉغریسیده ساتیبآلدینینگ بیلگنی شو:
سلقین، تینچ پارکده، درختلر ایچیگه کۉمِیلگن بلند و چیرایلی آق عمارت؛ شیشه قبضهلی کول رنگ اېشیگیده قۉنغیراق توگمهسی بار. چیگیت پۉچاق و کنجاره بیلن سودا قیلهدیگن خۉجهیینی عبدالغنیبای انبارده قولب کېتگن قاپلر آستیده قالیب اۉلهدیگن بۉلگنیده بو دوکتورخانهگه بارمهی سیمگه* کېتگن اېدی. دوکتورخانه دېگنده ساتیبآلدینینگ کۉز آلدیگه ایزواش و آق پادشانینگ صورتی سالینگن 25 سۉملیک پول کېلر اېدی.
بېمار آغیرلشدی. ساتیبآلدی خوجهیینینینگ آلدیگه عرضگه باردی، اما بو باریشدن مدعاسی نیمه اېکنینی انیق بیلمس اېدی. عبدالغنیبای اونینگ سۉزینی اېشیتیب کۉپ افسوسلندی، قۉلیدن کېلسه حاضر اونینگ خاتینینی آیاققه باستیریب بېریشگه تیار اېکنینی بیلدیردی، کېین سۉرهدی:
- دېوانهی بهاوالدینگه هېچ نرسه کۉتردینگ می؟ غوث الاعظمگه۔چی؟
ساتیبآلدی کېتدی. بېمارنینگ آلدیدن جیلمسلیک و شو بیلن بیرگه تیریکچیلیک اوچون خانهگی بیر کسب قیلیشگه مجبور بۉلدی - هر خیل سبدچهلر تۉقیشنی اۉرگندی. او اېرتهدن۔کېچگهچه آفتابشوواقده گورانلر ایچیگه کۉمِیلیب سبد تۉقيدی.
تۉرت یشر قیزچهسی قۉلیگه رۉمالچه آلیب، آنهسینینگ یوزینی کرخت، نیمجان، خیره پشهلردن قۉريدی؛ بعضاً، قۉلیده رۉمالچه، موککه توشیب اوخلب قالهدی. همهیاق جیم. فقط پشه غینغیللهیدی، بېمار اینقیللهیدی؛ هر زمان یقین۔ییراقدن گدای تاووشی اېشیتیلهدی: «هې دۉست، شَیدالله بنام الله، صدقه ردِ بلا، بقولِ رسولِ خدا...»
بیر کېچهسی بېمار جوده عذاب تارتدی. او هر اینگرهگنده ساتیبآلدی چکّهسیگه بوراو سالینگن کیشیدهی تلوسهگه توشر اېدی. قۉشنیسی بیر کمپیرنی چقیردی. کمپیر بېمارنینگ تۉزیگن ساچلرینی توزهتدی، او یاق۔بو یاغینی سیلهدی، سۉنگره... اۉتیریب ییغلهدی.
- بېگناه گودکنینگ سحرده قیلگن دعاسی اجابت بۉلهدی، اویغاتینگ قیزینگیزنی! - دېدی.
باله انچهگچه اویقو غشلیگی بیلن ییغلهدی، کېین آتهسینینگ غضبیدن، آنهسینینگ احوالیدن قۉرقیب، کمپیر اۉرگتگنچه دعا قیلدی:
- خدایا ایهمدی دهیدیگه دوا بېیگین...
بېمار کوندن۔کون بدتر، آخری اۉسل بۉلدی. «کۉنگیلگه ارمان بۉلمهسین» دېب «چیلیاسین» هم قیلدیریشگه تۉغری کېلدی. ساتیبآلدی تۉقیگن سبدچهلرینی اولگورجی آلهدیگن بقالدن ییگیرمه تنگه قرض کۉتردی. «چیلیاسین»دن بېمار تېتیک چیققندهی بۉلدی؛ شو کېچهسی حتا کۉزینی آچیب، قیزچهسینی یانیگه تارتدی و پیچیرلهدی:
- خدا قیزیمنینگ سحرلری قیلگن دعاسینی درگاهیگه قبول قیلدی. ددهسی، اېندی توزوکمن، قیزیمنی سحرلری اویغاتمنگ.
ینه کۉزینی یومدی، شو یومگنیچه قَیتیب آچمهدی - سحرگه باریب اوزیلدی. ساتیبآلدی قیزچهسینی اۉلیک یانیدن آلیب، باشقه یاققه یاتقیزهیاتگنده قیزچه اویغاندی و کۉزینی آچمسدن عادتدهگیچه دعا قیلدی:
- خدایا ایهمدی دهیدیگه دوا بېیگین...
۱۹۳۶
*سیم - حاضرگی فرغانه شهری.
کۉپ اۉقیلگن مقالهلر
-
محمد عالم کوهکن شعرلریدن نمونهلر
دوشنبه ۴ جوزا -
-
اۉزبېکستان اۉزبېک ادبي تیلیدهگی ایریم قۉپال سۉزلرنینگ فهرستی
سهشنبه ۱۹ جوزا -
«خمسه»نینگ یرهتیلیش جریانی
پنجشنبه ۲۱ جوزا