شاهرخیه
شاهرخیه، شرقيه – اۉرته عصر شهر خرابهسی
(14–19-عصرلر). تاشکېنت ولایتی نینگ آققۉرغان
تومنی حدودیده، سیردریا نینگ اۉنگ ساحلیده جایلشگن. شاهرخیهنی هوسکار باستان شناس D.K.Zatsepin (1876)، Ye.T.Smirnov (1894، 1896) اۉرگنگن. 1973 ییلدن شاش–ایلاق هیاتی
(Yu.F. Buryakov)
تېکشیرهدی. شاهرخیه قدیمي بناکت اۉرنیده وجودگه کېلگن. بناکت مۉغوللر استیلاسی
دوریده ویران بۉلگن (1220). 1392 ییلده امیر تېمور اونی حربي قلعه صفتیده قَیته
تیکلب، اۉغلی شاهرخ شرَفیگه «شاهرخیه» دېب اتهگن. شاهرخیه نینگ حدودی 140 هکتاردن
زیاد بۉلیب، ارگ، 3 شهرستان و رباطدن عبارت بۉلگن. شهرستان و رباط نینگ بیر قِسمی
قلین مدافعه دېواری بیلن اۉرهلگن، اونده 30 دن آرتیق بورج بۉلگن. شاهرخیه تېموريلر
سلطنتی سیاسي حیاتیده مهم رۉل اۉینهگن. چنانچه امیر تېمور خیتایگه یوریشگه
آتلنگنده قۉشین نینگ اساسي قِسمی شاهرخیهده تۉپلنگن. صاحبقران وفاتیدن کېین هم
تېموريلر نینگ آلتین اۉرده بیلن کورهشیده مهم ستراتیژیک مسکن وظیفهسینی اۉتهگن.
15-عصر آخری – 16-عصر باشلریده شاهرخیه شرقي ماورءالنهر
نینگ ییریک حربي مرکزلریدن حسابلنگن. 1502 ییل شیبانيلر
تامانیدن اېگللنگن و اولر نینگ تاشکېنت ملکی ترکیبیگه کیریتیلگن. شاهرخیهده،
عادتده، ولیعهد شهزاده نایب بۉلگن، چنانچه سویونچ خواجهخان وفاتیدن سۉنگ تختگه اۉغلی، شاهرخیه
حاکمی کېلدی محمد اۉتیرگن.
شاهرخیه نینگ اقتصادي، حربي-مأموري موقعی
17-عصر آخریگچه بلند بۉلگن، سۉنگ 18-عصردهگی اۉزارا ایچکی اوروشلر نتیجهسیده
تنزلگه اوچرهگن. لېکن 1812–13 ییللرده هند سیاحی میر عزت الله سیردریا بۉییدهگی
شهرلر قطاریده شاهرخیهنی تیلگه آلیب اۉتگن. محمد صالح خواجه نینگ یازیشیچه،
1863–64 ییللرده سیردریا نینگ تاشیشی نتیجهسیده «سوو ماضي پادشاهلر نینگ سرایی و
اۉتمیش خاقاني کتبخانهگه یېتیب، اۉرنیدن کۉتریب کېتگن؛ سیر دریاسیگه قولب توشیب،
تخمیناً مینگ جلد کتاب سووگه چۉکیب کېتگن».
شاهرخیهدهگی کلالچیلیک خمدانلری، تورر جای
قالدیقلری، ایکّی قبتلی بورجلر آچیب اۉرگنیلگن. تاپیلمهلر آرهسیده پۉلاد ساووت،
دوبولغه، شطرنج دانهلری، سِرلنگن تورلی سفال ایدیشلر تېموريلر مدنیتی، صنعتینی
اۉرگنیشده مهم اهمیتگه اېگه.
«تاشکېنت» انسایکلوپېدیاسی. 2009 ییل
